Máy lạnh: chọn công suất và dùng sao cho tiết kiệm điện

Máy lạnh là thiết bị ngốn điện nhất trong nhà vào mùa hè, nhưng phần lớn chênh lệch hóa đơn giữa hai gia đình không đến từ thương hiệu máy mà đến từ ba việc: chọn đúng công suất, chọn đúng công nghệ máy nén, và dùng đúng cách. Bài viết này đi lần lượt qua cả ba, kèm giá các mẫu đang bán tại Điện máy Cellhome để bạn có mốc tham chiếu thật.

Phòng của bạn cần máy lạnh bao nhiêu Btu?

Nhiều người mua máy lạnh theo giá hoặc theo lời khuyên chung chung, rồi ba tháng sau mới nhận ra phòng lâu mát hoặc hóa đơn điện tăng. Cả hai đều bắt nguồn từ cùng một lỗi: công suất không khớp với căn phòng.

Máy yếu hơn nhu cầu sẽ chạy gần như liên tục ở mức tối đa mà vẫn không đạt nhiệt độ cài đặt — máy nén không bao giờ được nghỉ, điện tiêu thụ cao mà cảm giác vẫn nóng. Ngược lại, máy quá mạnh sẽ làm lạnh rất nhanh rồi tắt máy nén, sau đó bật lại liên tục. Chu kỳ bật/tắt dồn dập vừa tốn điện ở mỗi lần khởi động, vừa khiến độ ẩm trong phòng không được rút bớt, nên phòng lạnh mà bí.

Bảng quy đổi ở trên là mức nền cho phòng ngủ tiêu chuẩn, trần 2,7-3m, tường không nắng chiếu trực tiếp. Bạn nên cộng thêm khoảng một bậc công suất trong các trường hợp: phòng có cửa kính lớn hoặc hướng Tây, trần cao trên 3,2m, phòng khách thông bếp, hoặc phòng thường xuyên có 4-5 người. Ví dụ phòng khách 28m² hướng Tây nên đi thẳng 18.000Btu thay vì 12.000Btu.

Một lưu ý về cách gọi: HP và Btu là hai cách nói cùng một thứ. 1HP tương đương khoảng 9.000Btu, 1.5HP khoảng 12.000Btu, 2HP khoảng 18.000Btu. Khi so sánh giá giữa các mẫu, bạn nên quy về Btu để tránh nhầm giữa các thương hiệu ghi khác nhau.

Inverter và non-inverter khác nhau thế nào, có đáng bù tiền?

Máy non-inverter hoạt động theo kiểu tất-cả-hoặc-không: máy nén chạy hết công suất cho tới khi đạt nhiệt độ cài đặt thì tắt hẳn, nhiệt độ tăng lại thì bật hết công suất lần nữa. Mỗi lần khởi động máy nén là một lần dòng điện vọt lên cao, và nhiệt độ phòng dao động lên xuống rõ rệt.

Máy Inverter thay đổi tần số cấp cho máy nén, nên sau giai đoạn làm lạnh ban đầu nó hạ xuống mức thấp và duy trì ở đó. Điện tiêu thụ ở trạng thái duy trì thấp hơn nhiều so với các lần khởi động lặp lại, và nhiệt độ giữ quanh mức cài đặt thay vì trồi sụt. Đây cũng là lý do phòng ngủ dùng Inverter thường dễ ngủ hơn.

Cần nói thẳng phần thiệt: máy Inverter đắt hơn ở thời điểm mua, bo mạch phức tạp hơn nên chi phí sửa ngoài bảo hành cao hơn máy thường. Với phòng trọ cho thuê ngắn hạn hoặc phòng chỉ bật máy vài lần mỗi tháng, non-inverter vẫn là lựa chọn hợp lý về tổng chi phí. Còn với gia đình bật máy đều đặn mỗi tối, chênh lệch giá mua thường được bù lại trong khoảng 1,5-3 năm tiền điện.

Ở miền Bắc, bạn còn một lựa chọn nữa là máy 2 chiều có chức năng sưởi. Máy 2 chiều đắt hơn máy 1 chiều cùng công suất, nhưng thay được thiết bị sưởi riêng trong mùa đông. Miền Nam thì máy 1 chiều là đủ, không cần trả thêm cho tính năng không dùng tới.

Dùng máy lạnh thế nào để hóa đơn điện giảm thật?

Nhiệt độ cài đặt là đòn bẩy lớn nhất. Máy lạnh càng phải kéo nhiệt độ phòng xa nhiệt độ ngoài trời thì càng tốn điện. Mức 26-27°C kết hợp quạt cho cảm giác mát tương đương 24°C nhưng máy nén làm việc nhẹ hơn hẳn. Nếu bạn quen ngủ ở 24°C, hãy thử nâng dần mỗi tối 1 độ trong một tuần — phần lớn mọi người không nhận ra khác biệt.

Quạt là bạn của máy lạnh, không phải đối thủ. Quạt trần hoặc quạt cây chạy số nhỏ giúp đảo đều luồng khí lạnh, xóa các góc phòng còn nóng, nên bạn có thể để nhiệt độ cao hơn mà vẫn thấy mát. Điện của một chiếc quạt trần chỉ bằng một phần rất nhỏ so với máy nén điều hòa.

Đừng để hơi lạnh rò ra ngoài. Khe cửa, ô thoáng nhà vệ sinh, rèm mỏng ở cửa sổ hướng Tây đều là chỗ thất thoát. Một tấm rèm dày hoặc phim cách nhiệt cho ô kính lớn thường mang lại hiệu quả rõ hơn nhiều so với việc đổi sang máy đời cao hơn.

Hẹn giờ tắt sau 2-3 tiếng. Phòng ngủ đã kín thì sau khi máy tắt vẫn giữ mát thêm khá lâu. Đặt hẹn giờ tắt vào lúc 2-3 giờ sáng cắt được vài tiếng chạy máy mỗi đêm mà giấc ngủ hầu như không bị ảnh hưởng.

Bỏ thói quen tắt/bật liên tục. Nếu bạn ra khỏi phòng dưới 30 phút, để máy chạy tiếp thường tiết kiệm hơn là tắt rồi bật lại, vì mỗi lần khởi động máy phải kéo nhiệt độ phòng xuống từ đầu. Chỉ tắt khi bạn rời phòng lâu.

Cuối cùng, đừng đặt cục nóng ở chỗ hắt nắng trực tiếp cả buổi chiều hoặc bị vây kín không thoát gió. Cục nóng không tản được nhiệt sẽ kéo hiệu suất toàn máy xuống, và đây là lỗi lắp đặt rất hay gặp ở nhà ống.

Bao lâu nên vệ sinh và bảo dưỡng máy lạnh một lần?

Lưới lọc bám bụi làm giảm lưu lượng gió qua dàn lạnh. Máy vẫn chạy nhưng lượng khí được làm lạnh ít đi, nên bạn phải hạ nhiệt độ cài đặt xuống thấp hơn để có cảm giác mát tương đương — vòng luẩn quẩn này khiến hóa đơn tăng dần mà chủ nhà thường không để ý. Tháo lưới, rửa nước, để khô hoàn toàn rồi lắp lại chỉ mất khoảng 10 phút.

Vệ sinh sâu là việc của thợ: xịt rửa dàn lá nhôm, làm sạch máng nước và đường thoát để tránh chảy nước, vệ sinh dàn nóng, đo áp suất gas. Máy chạy êm nhưng phòng lâu mát dần theo tháng thường là dấu hiệu dàn bẩn hoặc thiếu gas.

Một điểm hay bị hiểu nhầm: máy lạnh không tiêu hao gas trong quá trình sử dụng bình thường. Nếu thợ nói thiếu gas mỗi năm, nhiều khả năng hệ thống đang rò rỉ ở mối nối và cần xử lý rò, chứ không phải cứ nạp thêm gas là xong.

Về mùi hôi khi mới bật máy: nguyên nhân gần như luôn là ẩm mốc đọng ở dàn lạnh. Bật chế độ quạt (fan) khoảng 10-15 phút trước khi tắt hẳn giúp làm khô dàn và hạn chế mùi rõ rệt. Nhiều máy đời mới có sẵn chức năng tự làm sạch làm đúng việc này.

Nên chọn mẫu nào tại Điện máy Cellhome?

Bảng dưới so sánh các mẫu đang bán tại Điện máy Cellhome theo đúng tiêu chí bạn cần cân nhắc khi mua. Giá cập nhật tại thời điểm viết bài, có thể thay đổi theo chương trình từng tháng.

Nếu ngân sách là ràng buộc chính và phòng dưới 20m², Máy lạnh Casper Inverter 1 HP QC-09IU36A ở mức 5.990.000đ là điểm vào hợp lý nhất trong nhóm. Nếu bạn muốn máy cho phòng khách 30-40m², hãy hỏi nhân viên Điện máy Cellhome về mức 18.000Btu thay vì cố dùng 12.000Btu — đây là lỗi tiết kiệm sai chỗ tốn kém nhất về lâu dài.

Cuối cùng, hãy tính cả chi phí lắp đặt vào ngân sách ngay từ đầu: ống đồng, giá đỡ cục nóng, dây điện và công lắp thường là một khoản không nhỏ, và làm ẩu ở khâu này sẽ ảnh hưởng tới hiệu suất của cả chiếc máy tốt.

Câu hỏi thường gặp về máy lạnh Inverter

Đọc tiếp